Logopedie bij eetstoornissen-ARFID

ARFID bij kinderen: de cruciale rol van de logopedist

Steeds meer kinderen krijgen de diagnose ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder), Een eetstoornis waarbij het kind onvoldoende of zeer selectief eet, zonder dat er sprake is van lichaamsbeeldproblemen zoals bij anorexia. De oorzaak ligt vaak in angst, sensorische overgevoeligheid, negatieve ervaringen met eten of een gebrek aan interesse in voedsel. ARFID kan leiden tot tekorten in groei, voedingsstoffen en sociale deelname aan maaltijden. De logopedist speelt hierbij een belangrijke rol, vooral omdat eten niet alleen psychisch, maar ook sensorisch en motorisch complex is.

Screening: vroege signalen herkennen

Logopedisten zijn vaak betrokken bij kinderen met eet- en drinkproblemen, waardoor zij ARFID vroeg kunnen signaleren. Tijdens de screening let de logopedist onder andere op: zeer selectief eetgedrag (beperkt aantal geaccepteerde voedingsmiddelen); vermijdingsgedrag, zoals kokhalzen, huilen of paniek aan tafel; langzame groei of afname van eetlust; opvallende sensorische reacties op structuur, temperatuur of geur.

Omdat deze symptomen ook kunnen voorkomen bij andere eet- of slikproblemen, helpt de logopedist onderscheid te maken tussen medische, motorische en gedragsmatige oorzaken.

Anamnese: begrijpen wat er achter het eetgedrag zit

Een uitgebreide anamnese is essentieel om de kern van het probleem te achterhalen. De logopedist bespreekt: de eetgeschiedenis: eerste hapjes, eventuele verslikmomenten of ziekenhuisopnames; sensorische gevoeligheden: welke structuren, smaken of temperaturen worden vermeden; gedrag aan tafel: routines, stresssignalen, invloed van ouders en omgeving; groei en gezondheid: samenwerking met huisarts, diëtist of kinderarts waar nodig.

Door deze informatie ontstaat een compleet beeld van de factoren die het eetgedrag beïnvloeden. Vaak wordt de anamnese aangevuld met observaties tijdens het eten om motorische of sliktechnische problemen uit te sluiten.

Behandeling: stap voor stap naar een positiever eetpatroon

De behandeling van ARFID is multidisciplinair, maar de logopedist heeft een duidelijke en unieke rol.

Logopedische behandeling richt zich op:

1. Sensorische integratie

Het kind leert nieuwe structuren, geuren en smaken stap voor stap kennen. Via speelse, laagdrempelige activiteiten wordt de sensorische tolerantie vergroot zonder druk om direct te eten.

2. Opbouw van motorische eetvaardigheden

Bij sommige kinderen is er sprake van mondmotorische zwakte, een afwijkend kauwpatroon of een slechte orale sensoriek. De logopedist traint deze vaardigheden om veilig en efficiënt eten mogelijk te maken.

3. Eetvertrouwen vergroten

Negatieve ervaringen met voedsel kunnen angst en vermijding veroorzaken. De logopedist werkt aan ontspanning, voorspelbaarheid en positieve ervaringen tijdens eetmomenten.

4. Ouderbegeleiding

Ouders spelen een enorme rol in het herstel. De logopedist geeft adviezen over tafelsfeer, structuur, aanbod en hoe ze hun kind kunnen ondersteunen zonder druk uit te oefenen.

Conclusie

ARFID is een complexe eetstoornis waarbij zowel sen

sorische, motorische als psychologische factoren kunnen meespelen. De logopedist is onmisbaar in het vroeg herkennen, grondig in kaart brengen en behandelen van eetproblemen bij kinderen met ARFID. Door een combinatie van expertise, samenwerking en maatwerk ondersteunt de logopedist kinderen en gezinnen op weg naar een gezonder en ontspannen eetpatroon.